Yurt Dışından Türkiye'ye Cenaze Kaç Günde Gelir? Süreç ve Belgeler

Yurt dışında yaşayan ya da seyahatteyken hayatını kaybeden bir yakının cenazesini Türkiye'ye getirmek, ailelerin en çok "ne zaman" sorusuyla boğuştuğu süreçlerden biridir. Memlekette bekleyen akrabalar defin gününü öğrenmek ister, yurt dışındaki aile ise birbirinden farklı kurumların arasında kalır. Bu sorunun herkes için geçerli tek bir cevabı yoktur: Süre, vefatın gerçekleştiği ülkeye, ölümün şekline ve belgelerin ne kadar hızlı tamamlandığına göre değişir. Bu yazıda süreci etkileyen etkenleri ve izlenen adımları açıklıyoruz.

Süre neden kesin olarak söylenemez?

Yurt dışından cenaze nakli birden fazla ülkenin ve kurumun onayına bağlıdır. Her aşama bir öncekinin tamamlanmasını bekler. Genel olarak şu etkenler süreyi belirler:

• Ölümün şekli: Doğal ölümlerde süreç daha öngörülebilirdir. Kaza, şiddet ya da açıklanamayan ölümlerde yerel savcılık veya polis soruşturması ve otopsi gerekebilir; cenaze bu işlemler bitmeden serbest bırakılmaz.
• Yerel makamların işleyişi: Ölüm belgesinin ve geçiş izninin düzenlenme hızı ülkeden ülkeye farklıdır.
• Hafta sonu ve resmî tatiller: Hem vefatın gerçekleştiği ülkedeki hem de Türkiye'deki tatil günleri resmî işlemleri yavaşlatabilir.
• Konsolosluk randevusu: Cenaze nakil belgesi için dış temsilciliğe şahsen başvuru yapılır.
• Uçuş durumu: Cenazenin uygun bir uçuşa yüklenebilmesi, havayolunun kargo kapasitesine ve aktarmalara bağlıdır.

Belgeleri eksiksiz, ölümü doğal ve uçuş bağlantısı kolay olan durumlarda süreç genellikle daha kısa sürer. Adli bir soruşturma varsa ya da ülkenin bürokrasisi yavaş işliyorsa bekleme uzayabilir.

Adım adım süreç

1. Yerel makamlardan ölüm belgesi

İlk adım, vefatın gerçekleştiği ülkedeki yetkili makamlardan ölüm belgesinin ve ölüm nedenini gösteren hekim raporunun alınmasıdır. Ölüm hastanede gerçekleştiyse bu belgeler genellikle hastane aracılığıyla hazırlanır.

2. Geçiş izin belgesi (laissez-passer)

Cenazenin ülke dışına çıkabilmesi için çıkış ülkesinin yetkili makamlarından geçiş izin belgesi alınır. Türkiye'nin de taraf olduğu 1973 tarihli Strazburg Cenaze Nakli Anlaşması'na üye ülkeler arasında bu belge ortak bir formatla düzenlenir. Mevzuatımız da anlaşmalı ülkelerden yapılan nakillerde, ölümün gerçekleştiği yerin yetkili makamından alınan geçiş izin belgesini ve naklin tıbbi ve kanuni açıdan sakınca doğurmadığını gösteren resmî belgeyi arar.

3. Cenazenin nakle hazırlanması

Uluslararası nakilde cenaze, sızdırmaz bir tabuta konulmalıdır. Yönetmeliğe göre ülke dışına nakledilecek cenazeler; ahşap bir dış tabut ile lehimlenerek sızdırmaz hale getirilmiş metal ya da sıvı geçirmeyen bir iç tabuttan oluşan çift katmanlı bir tabutla taşınır. Uygulamada bu iç tabut çoğunlukla çinkodan yapılır. Pek çok ülkede nakilden önce tahnit uygulanır ve buna ilişkin rapor da evraklar arasında yer alabilir.

4. Türk dış temsilciliğinden cenaze nakil belgesi

Türkiye'de defnedilecek cenazeler için o ülkedeki Türk büyükelçiliği veya başkonsolosluğu cenaze nakil belgesi düzenler. Dışişleri Bakanlığı'nın konsolosluk sayfalarına göre bu başvuru randevu alınarak şahsen yapılır. Temsilciliklerin genel olarak istediği belgeler şunlardır:

• Merhumun nüfus cüzdanı ve pasaportu
• Uluslararası ölüm kayıt örneği (Formül C) veya yerel ölüm belgesi
• Ölüm nedenini gösteren hastane ya da hekim raporu
• Yerel makamlardan alınan geçiş izin belgesi
• Şüpheli ölümlerde savcılık izin belgesi veya otopsi raporunun onaylı tercümesi
• Bazı temsilciliklerde nakil aracı, tarihi ve Türkiye'de cenazeyi teslim alacak kişinin bilgilerini içeren bir form

İstenen belgeler ülkeye göre farklılık gösterebileceğinden ilgili temsilciliğin sayfasını kontrol etmek ya da Konsolosluk Çağrı Merkezi'ni (+90 312 292 29 29, 7/24) aramak en sağlıklı yoldur. Bazı temsilcilikler, cenaze fonuna veya bir cenaze firmasına kayıtlı vatandaşların doğrudan o kuruluşla iletişime geçmesini önermektedir.

5. Havayolu ile Türkiye'ye nakil

Cenaze, havayolu şirketinin kargo birimi aracılığıyla gönderilir. Türk Hava Yolları Kargo'nun bilgilendirmesine göre uluslararası cenaze gönderilerinde konsolosluk onaylı ve Türkçeye çevrilmiş ölüm belgesi, konsolosluk yazısı, hava yolu taşıma senedi ve ölüm intihar, cinayet ya da kaza sonucu gerçekleştiyse otopsi raporu bulunmalıdır.

6. Türkiye'de teslim ve defin

Cenaze varış havalimanında belgeleri kontrol edildikten sonra teslim alınır ve karayoluyla defin yerine götürülür. Bu noktada Türkiye'de teslimi kimin yapacağının, cenazenin hangi şehre gideceğinin ve mezar yerinin önceden belirlenmiş olması zaman kazandırır.

Süreci hızlandırmak için yapılabilecekler

• Merhumun pasaportunu ve kimlik kartını hemen bir araya getirin.
• Varsa cenaze fonu, sigorta veya yardım kuruluşu üyeliğini kontrol edin ve ilk iş onları arayın.
• Türkiye'de defnin yapılacağı yeri ve cenazeyi teslim alacak kişiyi erkenden belirleyin.
• Konsolosluk randevusunu, yerel belgelerin hazırlanacağı tarihe göre planlayın.
• Memlekette defin saatini, uçuş kesinleşmeden duyurmayın.

Türkiye'de bekleyen aile neler hazırlayabilir?

Cenaze yoldayken Türkiye'deki yakınların yapabileceği hazırlıklar, varıştan sonraki saatlerin sakin geçmesini sağlar:

• Defnin yapılacağı mezarlık ve mezar yeri için ilgili belediyeyle görüşmek; aile kabri varsa belgesini hazırlamak
• Cenaze namazının kılınacağı camiyi belirlemek, saati ise uçuş ve teslim kesinleştikten sonra duyurmak
• Havalimanından defin yerine taşıma için uygun bir cenaze aracını önceden ayarlamak
• Yıkama ve kefenlemenin nerede yapılacağını planlamak
• Uzak şehirlerden gelecek akrabaların ulaşımını, defin saati kesinleştikten sonra organize etmek

Bu hazırlıklar, cenaze Türkiye'ye ulaştığında ailenin yeniden bir dizi telefon ve randevuyla uğraşmasının önüne geçer.

Yurt dışında defin tercih edilirse

Bazı aileler cenazenin bulunduğu ülkede defnedilmesini tercih edebilir. Bu durumda Türkiye'deki nüfus kaydının kapatılması için dış temsilciliğe ölüm tescili başvurusu yapılır. Konsolosluk sayfalarına göre bu başvuru birçok ülkede posta yoluyla da yapılabilmektedir.

Karan Cenaze nasıl yardımcı olur?

Yurt dışından bir cenazeyi beklemek, belirsizlik nedeniyle ailenin en çok yorulduğu süreçlerden biridir. Karan Cenaze olarak vefatın gerçekleştiği ülkedeki ekiplerle ve havayoluyla iletişimi takip eder, cenazeyi Türkiye'de havalimanında teslim alır, soğutmalı araçla Eskişehir'e ya da Türkiye'nin herhangi bir yerindeki defin yerine ulaştırırız. Yıkama, kefenleme, cenaze namazı, defin ve mevlit hazırlıklarında da ailenin yanında oluruz. Yurt dışından ya da Türkiye'den, günün her saatinde 0530 120 31 12 numarasından bize ulaşabilirsiniz.